Cách chơi Pickleball cho người mới bắt đầu thực ra dễ hơn bạn tưởng rất nhiều, nó giống như một nồi lẩu thập cẩm giữa tennis, cầu lông và bóng bàn vậy. Môn này đang bùng nổ ở Việt Nam vì nó không đòi hỏi thể lực trâu bò như tennis, cũng không cần cổ tay quá dẻo như cầu lông, chỉ cần bạn biết cầm vợt và có một chút cảm giác bóng là có thể vào sân “chiến” ngay. Đừng lo về luật chơi phức tạp hay kỹ thuật cao siêu, cái hay của Pickleball chính là sự đơn giản và tính giải trí, một sân chơi mà cả gia đình từ ông bà đến con cháu đều có thể tham gia.
Chuẩn Bị “Đồ Nghề” – Sân Bãi và Dụng Cụ Pickleball Cần Gì?
Trước khi vào sân, việc đầu tiên là xem mình cần những gì. Đừng lo, chi phí ban đầu cho Pickleball khá “mềm” so với các môn thể thao dùng vợt khác.
Sân đấu: Nhỏ hơn tennis, to hơn cầu lông
Sân Pickleball có kích thước y hệt sân cầu lông đôi (13.4m x 6.1m). Đây là một ưu điểm cực lớn vì bạn có thể tận dụng ngay các sân cầu lông có sẵn ở Việt Nam, chỉ cần hạ chiều cao lưới xuống một chút.
Lưới cao khoảng 86cm ở hai biên và trũng xuống còn 91.5cm ở giữa. So với lưới tennis thì thấp hơn đáng kể, giúp các pha bóng qua lại dễ dàng hơn nhiều.
Vợt Pickleball: Không phải vợt tennis thu nhỏ
Vợt Pickleball là một tấm phẳng, đặc, không có dây căng. Nó trông giống vợt bóng bàn phóng to hơn là vợt tennis. Chất liệu thường là composite, graphite hoặc sợi carbon.
Người mới chơi không cần đầu tư vợt quá xịn. Cứ chọn một cây vợt có trọng lượng vừa tay (khoảng 200-230 gram) là ổn. Theo kinh nghiệm của tôi, vợt nhẹ dễ kiểm soát nhưng thiếu lực, vợt nặng thì đánh bóng đi nhanh hơn nhưng dễ mỏi tay.
Bóng Pickleball: Nhựa, có lỗ và bay rất “dị”
Bóng Pickleball làm bằng nhựa cứng và có nhiều lỗ trên bề mặt. Chính những cái lỗ này làm cho bóng bay chậm hơn, ít nảy hơn và quỹ đạo bay cũng khó đoán hơn bóng tennis.
- Bóng trong nhà (Indoor ball): Thường có 26 lỗ to, mềm hơn.
- Bóng ngoài trời (Outdoor ball): Có 40 lỗ nhỏ, cứng hơn để chống lại sức gió.
Ở Việt Nam, đa số sân là ngoài trời nên bạn cứ tìm mua loại bóng outdoor là chắc ăn nhất.
Giày và trang phục: Cứ thoải mái là được
Về cơ bản, bạn chỉ cần một đôi giày thể thao có độ bám tốt, ưu tiên giày chuyên cho sân cứng (như giày tennis) để hỗ trợ các chuyển động ngang. Quần áo thì cứ thoáng mát, thấm hút mồ hôi là được.
Luật Chơi Pickleball “Bất Di Bất Dịch” Cho Người Mới
Luật chơi Pickleball rất độc đáo và có vài điểm bạn phải khắc cốt ghi tâm nếu không muốn mất điểm oan.
Vùng Cấm “The Kitchen” (Non-Volley Zone): Đừng dại mà bước vào
Đây là luật đặc trưng nhất của Pickleball. The Kitchen là vùng sân rộng 2.13m tính từ lưới vào trong ở cả hai bên sân.
Quy tắc vàng: Bạn KHÔNG ĐƯỢC PHÉP thực hiện cú volley (đánh bóng trên không, khi bóng chưa nảy) khi đang đứng trong hoặc chân chạm vào vạch của vùng Kitchen. Nếu vi phạm, bạn mất điểm ngay lập tức. Bạn chỉ được vào Kitchen để đánh những quả bóng đã nảy trong đó.
Luật này được sinh ra để ngăn chặn việc người chơi đứng sát lưới và “đập” bóng liên tục, giúp trận đấu kéo dài hơn và mang tính chiến thuật hơn.
Quy tắc “Double Bounce”: Bóng phải nảy hai lần
Nghe hơi lạ nhưng quy tắc này cực kỳ quan trọng. Sau khi giao bóng, quả bóng trả lại của bên nhận giao bóng phải nảy một lần bên sân của họ trước khi họ đánh trả. Sau đó, khi bóng quay lại sân bên giao bóng, nó cũng phải nảy một lần trước khi bên giao bóng được đánh.
Tóm lại:
- Cú đánh thứ 1 (Giao bóng): Không tính.
- Cú đánh thứ 2 (Bên nhận trả giao bóng): Phải để bóng nảy 1 lần.
- Cú đánh thứ 3 (Bên giao bóng trả lại): Cũng phải để bóng nảy 1 lần.
Từ cú đánh thứ 4 trở đi, người chơi có thể tùy chọn để bóng nảy (groundstroke) hoặc đánh luôn trên không (volley), miễn là không đứng trong Kitchen.
Cách giao bóng (Serve): Đánh từ dưới lên, đơn giản thôi
Giao bóng trong Pickleball phải được thực hiện bằng một cú đánh từ dưới lên (underhand). Tay cầm vợt phải di chuyển theo một vòng cung hướng lên và điểm tiếp xúc bóng phải ở dưới thắt lưng.
- Bạn phải đứng sau vạch cuối sân.
- Giao bóng chéo sang ô giao bóng của đối thủ.
- Ít nhất một chân phải chạm đất khi giao bóng.
Lỗi thường gặp: Giao bóng sai, chân chạm vạch, volley trong Kitchen
Đây là những lỗi mà người mới chơi hay mắc phải nhất:
- Giao bóng không qua lưới hoặc ra ngoài ô quy định.
- Chânเหยียบ vạch cuối sân khi giao bóng (foot fault).
- Volley khi đang đứng trong vùng Kitchen.
- Quên mất quy tắc “Double Bounce”.
Cách Tính Điểm Pickleball – Rối Hơn Cầu Lông Một Chút
Hệ thống tính điểm là thứ khiến người mới hơi bối rối ban đầu, nhưng một khi đã quen thì sẽ thấy rất logic.
Chỉ bên giao bóng mới được ghi điểm
Đây là điểm mấu chốt. Nếu bạn đang là bên giao bóng và bạn thắng một pha bóng, bạn sẽ được cộng 1 điểm. Nếu bạn thua pha bóng đó, bạn không bị trừ điểm, mà chỉ mất lượt giao bóng. Quyền giao bóng sẽ chuyển cho đồng đội của bạn (nếu chơi đôi) hoặc cho đối thủ.
Chơi đến 11 điểm, cách biệt 2
Một ván đấu (game) thường kết thúc khi một bên đạt 11 điểm. Tuy nhiên, bạn phải thắng cách biệt ít nhất 2 điểm. Nếu tỉ số là 10-10, trận đấu sẽ tiếp tục cho đến khi có một bên dẫn trước 2 điểm (ví dụ: 12-10, 13-11).
Ba con số ma thuật: (Điểm mình) – (Điểm đối thủ) – (Người giao bóng số mấy)
Khi chơi đôi, trước mỗi lần giao bóng, người giao bóng phải hô to 3 con số: điểm của đội mình – điểm của đối thủ – và số thứ tự người giao bóng (1 hoặc 2).
Ví dụ: Tỉ số đang là 5-3, và bạn là người giao bóng thứ hai của đội mình trong lượt đó. Bạn sẽ hô to “Năm – Ba – Hai” (Five – Three – Two) trước khi giao bóng. Điều này giúp mọi người trên sân theo dõi được điểm số và ai đang là người giao bóng.
Các Cú Đánh Cơ Bản Phải Nằm Lòng
Nắm vững vài cú đánh cơ bản này là bạn đã có thể tự tin ra sân rồi.
Giao bóng (Serve): Khởi đầu của mọi cuộc vui
Như đã nói, giao bóng phải là một cú underhand. Mục tiêu không phải là ăn điểm trực tiếp (ace) như tennis, mà là đưa bóng vào sân một cách an toàn và bắt đầu pha bóng. Cố gắng giao sâu về phía cuối sân của đối thủ để đẩy họ ra xa lưới.
Cú Dink: Nghệ thuật “bỏ nhỏ” trên lưới
Dink là cú đánh nhẹ nhàng, đưa bóng bay vừa đủ qua lưới và rơi vào vùng Kitchen của đối thủ. Đây là cú đánh mang tính chiến thuật cao, dùng để kéo đối thủ lên lưới và buộc họ phải đánh một quả bóng thấp, khó tấn công. Cá nhân tôi cho rằng ai làm chủ được cú dink thì người đó làm chủ trận đấu.
Cú Volley: “Táp” bóng trên không, không cho nảy
Volley là cú đánh bóng trực tiếp trên không. Nó nhanh, mạnh và thường dùng để kết thúc pha bóng. Nhớ nhé, bạn chỉ được thực hiện cú volley khi đứng bên ngoài vùng Kitchen.
Cú Drive: Tấn công thẳng mặt đối thủ
Drive là một cú đánh mạnh, thẳng từ cuối sân, tương tự như cú thuận tay/trái tay trong tennis. Nó dùng để tấn công khi đối thủ để hở khoảng trống hoặc khi bạn muốn dồn ép họ bằng tốc độ.
Mẹo Chơi Cho “Gà Mới” Nhanh Lên Tay
Ai cũng từng là người mới, nhưng vài mẹo sau sẽ giúp bạn tiến bộ nhanh hơn.
Kinh nghiệm cá nhân: Kiên nhẫn là vua
Pickleball không phải là môn thể thao của những cú đập “chết người”. Nó là một cuộc đấu trí về sự kiên nhẫn. Đừng vội vàng tấn công mọi quả bóng. Hãy học cách chơi chậm lại, thực hiện những cú dink qua lại và chờ đợi đối thủ mắc sai lầm hoặc để lộ ra một quả bóng ngon để tấn công.
Tập trung vào khu vực Kitchen
Phần lớn trận đấu Pickleball diễn ra quanh vạch Kitchen. Hãy học cách di chuyển lên xuống vạch này một cách linh hoạt. Mục tiêu của bạn là kiểm soát lưới, nhưng phải tuân thủ luật chơi của vùng cấm.
Chơi đôi hay hơn chơi đơn
Pickleball nguyên bản là một môn chơi đôi. Chơi đôi vui hơn, ít tốn sức hơn và mang tính chiến thuật đồng đội cao hơn. Hãy tìm một người bạn chơi cùng, việc phối hợp và giao tiếp với đồng đội cũng là một phần cực kỳ thú vị của trò chơi.
Đừng ngại hỏi, cộng đồng rất thân thiện
Cộng đồng Pickleball ở Việt Nam đang phát triển rất nhanh và cực kỳ thân thiện. Nếu bạn ra sân và chưa biết gì, đừng ngại hỏi những người chơi khác. Họ sẽ rất sẵn lòng chỉ cho bạn luật chơi và các kỹ thuật cơ bản.
Kết luận
Pickleball là một môn thể thao tuyệt vời, dễ tiếp cận nhưng cũng đầy chiều sâu chiến thuật để bạn khám phá. Nó là sự cân bằng hoàn hảo giữa vận động thể chất, giải trí và kết nối xã hội. Đừng quá lo lắng về việc phải chơi thật giỏi ngay từ đầu. Cứ mạnh dạn cầm vợt lên, rủ bạn bè ra sân và tận hưởng niềm vui khi nghe tiếng bóng “pop pop” đặc trưng. Với những hướng dẫn cơ bản trên, hy vọng bạn đã sẵn sàng cho trận Pickleball đầu tiên của mình và sớm gia nhập vào cộng đồng sôi động này.